Bóg

1. Bogiem a prawdą «mówiąc szczerze, w istocie, naprawdę»: Powróciłem na wakacje do Polski i tak skończyły się moje studia paryskie, które, Bogiem a prawdą, nigdy się nie zaczęły – bo nie wiem czy dwa razy przez cały pobyt pojawiłem się na tym moim Instytucie Studiów Międzynarodowych. W. Gombrowicz, Wspomnienia.
2. Bóg zapłać «pobożna formuła podziękowania»: Bóg zapłać za dobre słowo. Ja pani też życzę zdrowia i siły. Roz tel 2001.
3. Bóg z tobą (z nim, z nią itp.) «zwrot wyrażający rezygnację z pretensji do kogoś»: Może się mylę, może nie rozumiem twoich dróg, które Vilbert nazywa makiawelicznymi, może to cię do czegoś doprowadzi. Jeśli tak, Bóg z tobą. Nie będę ostatnim, który się z tego uraduje. S. Dygat, Jezioro.
4. Chwalić Boga; chwała Bogu «na szczęście, to bardzo dobrze, świetnie»: Jakże tam pańskie małżeństwo, panie Wacławie? – powiadał, klepiąc żartobliwie starego giełdziarza po mankiecie. – Chwalić Boga, nie żałuję. J. Iwaszkiewicz, Sława.
5. Daj Boże (zdrowie) «o czymś godnym pozazdroszczenia»: (...) w polskich filmach współczesnych pokazywano takie wnętrza, że daj Boże zdrowie. 99% społeczeństwa nie mogło o takich mieszkaniach marzyć. J. Kuroń, J. Żakowski, PRL.
6. Ktoś Bogu ducha winien «ktoś, kogo nie obciąża najmniejsza wina, ktoś całkowicie niewinny»: Przyleciały za nim aż tutaj, i doktór, Bogu ducha winien, też oberwał. M. Rodziewiczówna, Lato.
7. Ktoś chwycił, złapał itp. Pana Boga za nogi «kogoś spotkało wielkie szczęście»: Żyliśmy spokojnie. Mąż był opiekuńczy, nie lubił się z nami rozstawać, nie ciągnęło go towarzystwo. Przyznawałam nieraz, że złapałam Pana Boga za nogi. Życie na gorąco 40/1999.
8. Ktoś czuje się, wygląda itp. jak młody bóg «ktoś czuje się, wygląda bardzo dobrze, świeżo i młodo»: Chodź ze mną do sauny, zobaczysz, poczujesz się później jak młody bóg. Roz tel 2002.
9. Pożal się Boże «godny politowania, lichy, biedny, marny»: (...) karabiny na sznurkach, mundury pożal się Boże, brudne to, nieogolone i śmierdzące, za przeproszeniem. R. Antoszewski, Kariera. Przystanek to był, że pożal się Boże! Licha budka, kryta falistą blachą. M. Brandys, Bieganek.
10. podn. Pójść do Boga; stanąć przed Bogiem; spocząć w Bogu; oddać Bogu ducha; oddać duszę Bogu «umrzeć»
11. Za Bóg zapłać «(robić coś, pracować) za darmo, bezpłatnie»: Nie ma nic za darmo. Także firmy, które będą zbierać na twoją emeryturę, nie robią tego za Bóg zapłać. Za swoją pracę muszą zostać wynagrodzone. Cosm 7/1999.
Bóg (jeden, jedyny) wie, Bóg raczy wiedzieć zob. wiedzieć 1.
Bóg kogoś wziął, wezwał, powołał, przyjął itp. do swojej chwały zob. chwała 1.
Da Bóg, jak Bóg da zob. dać 1.
Daj Boże; dałby Bóg zob. dać 15.
Goły, nagi jak go Pan Bóg stworzył zob. stworzyć 1.
Komuś się żyje, jest jak u Pana Boga za piecem zob. I piec 1.
Nie mieć Boga w sercu zob. serce 15.
Pan Bóg na kogoś miarę zgubił zob. miara 4.
Strzelać Panu Bogu w okno zob. okno 2.
Taki, tak jak (jakim) go Pan Bóg stworzył zob. stworzyć 3.
Za Boga (nie); za chińskiego boga zob. za.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Synonyms:

Look at other dictionaries:

  • Bog — Bȏg (bȏg) m <V Bȍže, N mn bògovi/bȍzi jez. knjiž.> DEFINICIJA 1. rel. a. stvoritelj ukupnog materijalnog i duhovnog svijeta b. gospodar prirode ili dijela prirode i dijela duhovnog svijeta (Perun, Mars) 2. pren. razg. moćna osoba, sila,… …   Hrvatski jezični portal

  • Bog — oder Bok ist in der kroatischen Sprache ein umgangssprachlicher, insbesondere unter guten Bekannten, Freunden oder Duz Freunden gebräuchlicher Gruß, der sowohl zur Begrüßung wie auch zum Abschied verwendet wird. Das Grußwort wird als isolierte… …   Deutsch Wikipedia

  • bog — bog; bog·gart; bog·gy; bog·head; bog·land; bog·let; bog·o·mil; bog·o·mil·ism; bog·sucker; bog·trotter; che·bog; em·bog; iam·bog·ra·pher; phle·bog·ra·phy; plum·bog; to·bog·gan·er; bog·gle; to·bog·gan; bog·o·mile; rhom·bog·e·nous; to·bog·gan·ist; …   English syllables

  • bog — og (b[o^]g), n. [Ir. & Gael. bog soft, tender, moist: cf. Ir. bogach bog, moor, marsh, Gael. bogan quagmire.] [1913 Webster] 1. A quagmire filled with decayed moss and other vegetable matter; wet spongy ground where a heavy body is apt to sink;… …   The Collaborative International Dictionary of English

  • Bôg — (bôg) m 〈V Bȍže, N mn bògovi/bȍzi jez. knjiž.〉 1. {{001f}}rel. a. {{001f}}stvoritelj ukupnog materijalnog i duhovnog svijeta b. {{001f}}gospodar prirode ili dijela prirode i dijela duhovnog svijeta (Perun, Mars) 2. {{001f}}pren. razg. moćna… …   Veliki rječnik hrvatskoga jezika

  • bog — ⇒BOG, subst. masc. Marécage, fondrière, terrain mou qui cède sous le pied : • Par endroits on enfonce terriblement dans des terrains mouvants comme les bogs d Écosse. H. Ph. D ORLÉANS, À travers la banquise, 1907, pp. 241 242. Rem. Absent des… …   Encyclopédie Universelle

  • Bóg — II {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mos IIa, C. Bogu, W. Boże, blm {{/stl 8}}{{stl 7}} w religiach monoteistycznych: niewidzialna, wieczna, wszechmogąca, niczym nieograniczona, istniejąca sama z siebie istota nadprzyrodzona, będąca przedmiotem kultu… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Bog — Cette page d’homonymie répertorie les différents sujets et articles partageant un même nom. {{{image}}}   Sigles d une seule lettre   Sigles de deux lettres > Sigles de trois lettres …   Wikipédia en Français

  • bog — [bäg, bôg] n. [< Gael & Ir bog, soft, moist (> Ir bogach, a bog) < IE * bhugh < base * bheugh , to bend > BOW1] wet, spongy ground, characterized by decaying mosses that form peat; a small marsh or swamp vt., vi. bogged, bogging to …   English World dictionary

  • Bog — Bog, v. t. [imp. & p. p. {Bogged}; p. pr. & vb. n. {Bogging}.] To sink, as into a bog; to submerge in a bog; to cause to sink and stick, as in mud and mire. [1913 Webster] At another time, he was bogged up to the middle in the slough of Lochend.… …   The Collaborative International Dictionary of English

  • BOG — steht für: Bank of Ghana, Zentralbank von Ghana Flughafen Bogotá, IATA Code des kolumbianischen Flughafens Landkreis Bogen, ehemaliges deutsches Kraftfahrzeugkennzeichen Baumgarten Oberkappel Gasleitungsgesellschaft m.b.H. (BOG), der Betreiber… …   Deutsch Wikipedia

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.